default-logo
Slide background

Geschiedenis

 

Préhistorie – Protohistorie

 

De prehistorie en de protohistorie worden meestal geassocieerd met de vondst van uitzonderlijke megalithische steencirkels op de grens van Senegal met Gambia en met het kunstmatig schelpeneiland (Eiland Fadiouth).

De vondst van verschillende objecten tonen aan dat er menselijke nederzettingen waren in Senegal tijdens de prehistorie. Zo werden er onder meer op het schiereiland Cap-Vert houtsnijwerken met 2 gezichten gevonden die dateren uit het paleolithisch tijdperk en werden er in Rufisque (Senegal) schrapers  en hakmessen gevonden.

Gedurende de neolithische periode woonde er in het kustgebied een belangrijke populatie vissers en handelaars. Dit wordt bewezen door de vondst van keramiek en gebruiksvoorwerpen in het binnenwater van Khant, aan de monding van de Saloum rivier.

Bovendien hadden archeologen, tussen centraal Senegal en Gambia, menselijke sporen ontdekt door het blootgeleggen van tumulus graven en megalithische steencirkels die dateren uit het 1e millennium vóór Christus. Het was eveneens in deze periode dat het metaaltijdperk ontstond.

De schelpenheuvels van de Saloumdelta

Megalithische cirkels van Senegambia

Vuistbijlen teruggevonden in Senegal

De Eerste Koninkrijken

 

De menselijke samenlevingen ontwikkelden en organiseerden zich langzaamaan met de geleidelijke opkomst van de eerste koninkrijken, die men zo rond de 7e eeuw mag situeren.

De etniciteit van de Toucouleurs lag aan de oorsprong van de schepping van het koninkrijk van Namandirou, ook Koninkrijk van Tekrour genoemd, daarna het koninkrijk van Djolof (verwant met het Keizerrijk van Ghana) en was gedurende de 14e eeuw het grootste en meest invloedrijke gebied met volkeren zoals de Baol, de Fouladou, de Fouta-Toro, het koninkrijk van Sine Saloum, de Cayor, de Waalo, de staat van Kaabuet en de Bambouk.

Het koninkrijk van Djolof werd gesticht in de 13e eeuw in het gebied van de Senegal rivier door Ndiadaine Ndiaye, eerste “bourba” (koning), door de vereniging van verschillende Wolof stammen. Vervolgens  werd het, in 1549 met de dood van zijn laatste keizer, Lélé Fouli Fak, het koninkrijk van Oualo.

Daarna werd het oude Djolof geannexeerd aan het keizerrijk van Mali. In de 19e eeuw werd het gebied gekoloniseerd door de Fransen met de verbanning van koning Alboury Ndiaye tot gevolg.

Kaart van Senegambia door Guillaume Delisle (1707)

De Islamisering

 

De geschiedenis van Senegal is onlosmakelijk verbonden met de opkomst van de islam in dit deel van Afrika

Van de 8e naar de 9e eeuw was er een geleidelijke verspreiding van deze religie door de handel tussen Arabische-Berbers en etnische Toucouleurs.

Vervolgens werd in de 10e eeuw de islamisering met geweld doorgevoerd door de Jihad. De Almoravide Berberstammen verplichten, met de hulp van de Toucouleurs, de etnische groepen Peul, Mandingue, Wolof of Sérère, om zich te bekeren tot de Islam of anders het gebied Tekrour te verlaten en te emigreren.

Gedurende verschillende eeuwen kende de Islam een constante groei en werd het in de 19e eeuw door iedereen als religie aanvaardt om uiteindelijk het huidige Senegal te worden dat we nu kennen.

De 19e eeuw was een belangrijke periode en wordt gekenmerkt door de val van de verschillende koninkrijken en de progressieve kolonisatie van de gebieden. In deze context werd de Islam, mede door de vreedzame interventie van de marabouts El Hadji Sy van de Tidjaniya broederschap en Cheikh Ahmadou Bamba van de Mouride broederschap, een sociaal en identitair bolwerk.

Cheikh Ahmadou Bamba

Cheikh Malick Sy

De Kolonisatie

 

De eerste koloniale handelsposten dateren uit de 15e eeuw, wanneer Cadamostro (Venetiaans navigator) in naam van het Portugese koninkrijk, het gebied ontdekte (tussen 1454 en 1456). Toen begon de driehoek handel met de Amerika’s. De Hollanders, de Fransen en de Engelsen namen ook deel aan de slavenhandel.

In de 17e eeuw werd door de Normandische Compagnie de eerste handelspost opgericht aan de monding van de rivier; die handelspost werd Saint-Louis genoemd, ter ere van de Zonnekoning. Er volgden nadien enkele invasies van de Engelsen. De kinderen die voortkwamen uit gemengde huwelijken tussen Fransen en Senegalese vrouwen kregen de naam “signares” en werden verrijkt met bruidsschatten en afscheidsgeschenken van de Fransen, die in een wel heel bijzondere sector investeerden nl. de deportatie van slaven.

Geruild tegen paarden, stoffen of wapens werden de slaven als vracht vervoerd in erbarmelijke omstandigheden en het dodentol van 60% werd soms bereikt. Afrikanen uit de aristocratie of halfbloeden namen ook deel aan deze handel en profiteerden eveneens van de voordelen ervan. Naar schatting werden er in 70 jaar ongeveer 10 miljoen slaven gedeporteerd. Op het eiland Gorée vinden we nog sporen van deze periode en kan u het Slavenhuis bezoeken.

Het Slavenhuis op het eiland van Gorée

In 1817 heroverde Frankrijk Senegal op de Engelsen. Het bestuur probeerde er een landbouwkolonie van te maken door de productie van  katoen en indigo, maar het project mislukte, mede door de heffing van belastingen en douanetaksen door de Moorse stammen, die op de oevers van de Senegal rivier woonden.

Louis Faidherbe werd de eerste gouverneur van de kolonie. Hij slaagde er in deze gebruiken af te schaffen en verschillende forten (Dagana, Podor,…) in ere te herstellen. Maar El Hadj Omar Tall, kalief van het broederschap Tidjianes, stond hem in de weg. Hij heeft tot aan zijn dood in 1864, tegen het Franse koloniale leger gestreden. Faidherbe maakte van het gebied aan de stroom vervolgens een Frans protectoraat  en probeerde een spoorweg aan te leggen tussen Gorée en Saint-Louis voor het vervoer van aardnoten.

Hij wedijverde met Lat Dior Diop die in 1886 overleed, na een gevecht met de troepen van Faidherbe. De Engelsen slaagden er in Gambia te behouden en de Portugezen ruilden la Casamance tegen grond in Guinée-Bissau.

Lat Dior Diop

Lat Dior Diop

Louis Faidherbe

Onder de 3de republiek kregen de steden Dakar, Saint-Louis, Gorée en Rufisque een verhoogde status, de inwoners zijn niet langer “natives” maar werden Franse burgers.

In 1885 werd de conferentie van Berlijn gehouden waarbij de koloniale grootmachten Afrika onder zich verdeelden, met inbegrip van de binnengebieden. Het was eveneens op deze dag dat Frans-West Afrika “ l’Afrique Occidentale Française (A.O.F.)” werd opgericht.

In 1902 werd Dakar, na Saint-Louis, de hoofdstad van het A.O.F.

In 1915 werd Blaise Diagne de eerste zwarte afgevaardigde. Hij verdedigde de rassengelijkheid. Hij was het die zich bezighield met de aanwerving van Senegalese scherpschutters, waarvan er 30.000 op een totaal van 133.000 naar het land terugkeerden. Anderen werden ingezet voor reddingsoperaties tijdens de 2de Wereldoorlog.

In 1946 stemde de Nationale Vergadering voor de wet Lamine Gueye die het Frans staatsburgerschap uitbreide en ook toekende aan de inwoners van de Franse kolonies. In datzelfde jaar bekwam de Ivoriaan  Félix Houphouët Boigny de afschaffing van de dwangarbeid in de kolonies. De Franse Unie kwam in de plaats van het keizerrijk Frankrijk en de kolonies werden “overzeese departementen en grondgebieden “.

De onafhankelijkheidsbewegingen in de Franse kolonies werden sterker in het midden van de 20ste eeuw en het was in januari 1959 dat Sénégal fusioneerde met Frans Soedan (momenteel Mali) en zo de Malinese Federatie geboren werd, die onafhankelijk werd op 20 juni 1960, naar aanleiding van overeenkomsten met Frankrijk die op 4 april 1960 (te onthouden datum voor de onafhankelijkheid van Senegal) in Senegal getekend werden.

De Onafhankelijkheid

 

Senegal verliet de Malinese Federatie op 20 augustus 1960 en verkondigde officieel zijn onafhankelijkheid.

Tot op vandaag hebben vier presidenten elkaar opgevolgd met name Léopold Sédar Senghor, Abdou Diouf, Abdoulaye Wade en heden president Macky Sall.

In Afrika staat Senegal model voor stabiliteit en voor een vreedzame overgang naar democratie met respect voor opmerkelijke vrijheid en onafhankelijkheid van de media.

Léopold Sédar Senghor

Abdou Diouf

Abdoulaye Wade

Macky Sall

logo-bou-el-mogdad
Retour Haut de Page
Français English English English